تبلیغات 
دریاچه ارومیه: کمکم کن!
کارشناسان وضعیت دریاچه ارومیه را در سال 90 بحرانی ارزیابی کرده و احتمال خطر بروز سونامی نمک را پیش بینی می کنند و این درحالیست که دریاچه ارومیه همچنان گرفتار جلسات غیر تخصصی است.
وضعیت دریاچه ارومیه در حالی به سوی بحرانی تر شدن می رود که در خصوص ابعاد این بحران زیست محیطی توسط نخبگان، دانشگاهیان و علما هشدارهای زیادی داده شده است.
علیرغم تمامی این تاکیدات و نگرانی ها بسیاری از سازمان هایی که مسئولیت رسیدگی به وضعیت این دریاچه را دارند دچار روزمرگی شده و با تشکیل جلسات و همایش های بی نتیجه وقت هدر می دهند.
وزارت نیرو از جمله سازمان هایی است که با اتلاف زمان و انرژی در سال 89 نزدیک به چهار میلیارد ریال برای برگزاری همایش ها هزینه کرده در حالیکه این رقم می توانست با همکاری افراد متخصص جلوی بحرانی تر شدن اوضاع دریاچه را بگیرد.
پیش بینی های کارشناسان حکایت از آن دارد که میزان بارش در سال جاری در حوزه آبخیز دریاچه ارومیه کاهش چشمگیری خواهد داشت و با توجه به افزایش دمای این حوزه، میزان تبخیر آب دریاچه افزایش می یابد.
با در نظر گرفتن کاهش آب های ورودی به علت احداث سازه های انسانی، این دریاچه در سال 90 در بحرانی ترین وضعیت خود قرار خواهد گرفت.
سازمان های متعددی در طی سال های گذشته قول اقدامات سریع از جمله آب رسانی ،اصلاح الگوی کشت، بارور سازی ابرها و .... داده اند اما بررسی شرایط نشان می دهد که برخی از این اقدامات حتی شروع نشده اند.
وضعیت این دریاجه در حالی به سوی بحرانی تر شدن می رود که در خصوص ابعاد این بحران زیست محیطی، توسط نخبگان، دانشگاهیان و علما هشدارهای زیادی داده شده اما متاسفانه مسئولان ذی ربط بی توجهی نشان دادند و سعی کردند با دستور دادن برگزاری جلسات بی نتیجه غیر تخصصی، آمارسازی و ... موضوع را حل کنند.
به عقیده کارشناسان خشک شدن این دریاچه بر روی زندگی روز مره ساکنان مناطق غربی کشور تاثیر مستقیم دارد و در صورت ادامه یافتن شرایط فعلی بدون شک شاهد سونامی نمک، خشک شدن مناطق کشاورزی، شیوع بیماری های مختلف در این منطقه خواهیم بود.
انتظار می رود با توجه به شرایط ویژه فعلی شهروندان مسئولان پیگیر جدی موضوع احیا دریاچه باشند و با تمام وجود و به وسیله ای که می توانند به احیای دریاچه کمک کنند.
شهروندان باید به یاد داشته باشند که در صورت از دست دادن این سرمایه خدادی در طول آینده باید پاسخگوی فرزندان خود باشند.
حل این مسئله نیازمند تکنولوژی های جدید بوده و دنیا در روش های جدید باروری ابرها پیشرفت های چشمگیری داشته و به کمک این روش ها می توان این مشکل را مدیریت کرد.
در حال حاضر به کمک تیمی از نخبگان و اساتید دانشگاه تبریز، امکان بومی سازی این تکنولوژی فراهم شده و با استفاده از این روش ها در کوتاهترین زمان ممکن و با تامین سه تا پنج میلیارد متر مکعب آب برای این حوزه می توان مشکل را مدیریت کرد که در این خصوص کارشناسان و متخصصان تبریزی پیشنهادی تقدیم وزارت نیرو شده است.
انتظار می رود که مسئولان با اعتماد دوباره به جوانان و نخبگان و ایجاد فرصت دوباره برای حضور آنها امکان مدیریت وضعیت فعلی را به آنها بدهند.
مطمئنا مدیریت این بحران طبیعی به کمک نخبگان می تواند الگوی مناسبی برای آینده باشد.
حسن عباس نژاد پیش از ظهر یکشنبه با اشاره به پیش بینی کارشناسان در سال 78 مبنی بر خشک شدن دریاچه ارومیه تا 15 آینده افزود: متاسفانه این پیش بینی در حال تحقق است و با وضعیت فعلی باید تا سه سال آینده و در حالت خوش بین تا پنج سال آینده شاهد نابودی این زیست بوم با ارزش خواهیم بود.
وی با هشدار جدی نسبت به مرگ دریاچه ارومیه افزود: هم اکنون این تالاب ارزشمند روزهای بسیار بحرانی را طی میکند و ادامه این روند مشکلات زیست محیطی زیادی را برای منطقه به ارمغان خواهد آورد.
60 درصد دریاچه ارومیه به شوره زار تبدیل شده است
مدیر کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی از خشک شدن کامل 60 درصد دریاچه ارومیه خبرداد و گفت: در حال حاضر به دلیل بالا بودن تبخیر بالای آب 60 درصد از مساحت این دریاچه شامل سه هزار هکتار خشک و تبدیل به شوره زار شده است.
عباس نژاد میزان غلظت نمک دریاچه ارومیه را بالای 360 گرم بر لیتر عنوان کرد و بیان داشت: متاسفانه عمیق ترین نقطه دریاچه ارومیه در حال حاضر دو متر آب دارد.
آرتمیای دریاچه ارومیه از بین رفته است
وی با بیان اینکه اکسیژن محلول در آب دریاچه ارومیه به شدت کاهش یافته است اظهار داشت: این امر موجب شده است حیات تنها موجود زنده این تالاب آرتمیا ارومیانا با خطر جدی مواجه شود به گونهای در حال حاضر میزان آرتمیا در آب دریاچه ارومیه به صفر رسیده است.
عباس نژاد با اشاره به اینکه تمامی جزایر دریاچه ارومیه به هم چسبیدهاند گفت: سواحل این دریاچه نیز به خشکی متصل شده است.
میزان آب ورودی به دریاچه ارومیه به صفر رسید
این مسئول تبخیر بسیار بالای آب، کاهش شدید آب ورودی به دریاچه، شرایط اقیلمی منطقه، کاهش نزولات آسمانی، عدم استفاده اصولی از منابع آب زیرزمینی به همراه عوامل انسان ساز را از اهم دلایل بحرانی شدن دریاچه ارومیه دانست و افزود: براساس پیش بینی کارشناسان و با توجه به افزایش شش تا پنج درجهای دمای هوا در سالجاری دریاچه ارومیه تا سه یا پنج سال آینده کاملا نابود و از بین خواهد رفت.
عباس نژاد در خصوص اقدامات صورت گرفته توسط مسئولان استانی و کشوری برای نجات این تالاب ارزشمند خاطرنشان کرد: با توجه به وضعیت بحرانی دریاچه ارومیه و حساسیت ویژه رئیس جمهوری کشورمان قوی ترین کارگروه نجات دریاچه ارومیه و مدیریت بحران در کشور تشکیل شده است.
وی اضافه کرد: بر اساس برنامه ریزیهای این کارگروه مصوب شد ستاد مدیریت بحران دریاچه ارومیه تشکیل و اقدامات عملی برای برون رفت از این بحران تدوین و اجرایی شود.
اعتبار 40 هزار میلیارد ریال دریاچه ارومیه به 18 هزار میلیارد ریال کاهش یافت
وی یادآور شد: در این راستا سند مدیریت راهبردی برای دریاچه ارومیه امضا و پروژههای زیادی با صرف اعتباری بالغ بر 40 هزار میلیارد ریال از محل اعتبارات ملی (ماده 10) با همکاری وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان حفاظت محیط زیست تعریف شد.
عباس نژاد خاطرنشان کرد: بر اساس ارزیابی اولیه مشخص شد برخی پروژههای تعریف شده از سالهای قبل دارای کد و ردیف اعتباری از محل اعتبارات ملی و استانی بودند که در نهایت مقرر شد این طرحها با تزریق و افزایش اعتبارات روند قبلی خود را طی و از میان طرحهای این ستاد حذف شوند که این امر منجر شد اعتبار 40 هزار میلیارد ریال به 18 هزار میلیارد ریال کاهش یابد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی در ادامه گفت: طرحهای پیش بینی شده توسط کارگروه ویژه نجات دریاچه ارومیه در سه محور شامل صرفه جویی دو میلیارد مترمکعب آب در سال و تزریق این آب طی مدت زمان پنج ساله به دریاچه ارومیه، افزایش آب در سطح حوزه آبریز دریاچه ارومیه از طریق اجرای طرحهای مختلف از جمله بارور کردن ابرها، انتقال آب بین حوزه ای، افزایش راندمان آبیاری، تغییر الگوی کشت وافزایش آبهای زیرزمینی بحث و به تصویب رسید.
عباس نژاد طرح بارور کردن ابرها را یکی از بهترین گزینهها برای نجات دریاچه ارومیه از وضعیت بحرانی دانست و اظهارداشت: با اجرای این طرح راندمان بارش 15 تا 20 درصد افزایش مییابد.
سالانه 3.1 میلیارد مترمکعب آب به دریاچه ارومیه منتقل شود
مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه دریاچه ارومیه برای رسیدن به تراز اکولوژیک سالانه به 3.1 میلیارد مترمکعب آب نیازدارد اظهارداشت: هم اکنون میزان آب تولیدی حوزه آبریز دریاچه ارومیه هفت میلیارد مترمکعب است که نهادهای متولی نجات دریاچه ارومیه موظف شدهاند این آب را مدیریت کرده و سالانه 3.1 میلیارد مترمکعب از این آب را به دریاچه ارومیه منتقل کنند.
وی اجرایی شدن این امر را مسنلزم نرمال بودن شرایط اقلیمی و میزان بارندگی در منطقه دانست و افزود: اجرای این طرحها تنها میتواند دریاچه ارومیه را به تراز اکولوژیک 1274.1 برساند و برای نجات دریاچه ارومیه از وضعیت فعلی طرحهای دیگری نیز در دستور کار قرار دارد.
عباس نژاد یادآورشد: در این راستا این طرح براساس میزان توسعه، جمعیت و اراضی کشاورزی استانهای حوزه آبریز دریاچه ارومیه میزان حق آبه هر استان مشخص و براساس دستورالعمل خاص به مرحله اجرا در میآید.
متولی اصلی دریاچه ارومیه آذربایجان غربی است
عباس نژاد متولی اصلی دریاچه ارومیه را استان آذربایجان غربی اعلام کرد و گفت: سهم آذربایجان غربی از تامین 3.1 میلیارد مترمکعب آب یک میلیارد و 900 مترمکعب است.
وی با بیان اینکه متاسفانه بحران فعلی دریاچه ارومیه در طی 15 سال گذشته رخ داده است گفت: طرحهای مذکور به محض ابلاغ از سوی ستاد و کارگروه نجات دریاچه ارومیه اجرایی میشود ولی نباید انتظار داشت این تالاب ارزشمند در عرض یک یا دو سال از حالت بحرانی خارج شود.
کاهش 20 میلیارد مترمکعب آب دریاچه ارومیه
این مقام مسئول کل آب موجود دریاچه ارومیه را در شرایط نرمال 34 میلیارد مترمکعب عنوان و خاطرنشان کرد: در این مدت 20 میلیارد مترممکعب آب دریاچه ارومیه از بین رفته است و برای جبران کم آبی به همان میزان آب نیاز است.
مدیر کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی کاهش نزولات آسمانی را مهمترین دلیل خشک شدن دریاچه ارومیه دانست و افزود: عوامل انسان ساز 30 درصد در بروز بحران خشک شدن دریاچه ارومیه تاثیر دارد.
توسعه استان باید با اولویت حفظ محیط زیست صورت گیرد
عباس نژاد در پاسخ به سوالی در خصوص تاثیر صنعت سد سازی در بروز شرایط بحرانی دریاچه ارومیه جواب داد: ظرفیت سدهای استان یک میلیارد و 700 مترمکعب است و در سالهای آینده این میزان به چهار میلیارد مترمعکب افزایش مییابد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان در نشست تخصصی خود با خبرنگاران در خصوص وضعیت دریاچه ارومیه به تغییر رنگ و قرمز شدن دریاچه ارومیه نیز اشاره کرد و علت بروز این پدیده را رشد جلبک دونالیلا سالینا و تشرح ماده قرمز رنگ کاروتن اعلام کرد.
اظهارات این مقام مسئول و هشدارهای جدی در خصوص بحران دریاچه ارومیه در حالی عنوان میشود که این تالاب ارزشمند از سال 76 روند خشک شدن را سپری میکند.
ازسال آبی 75 – 74 تا کنون رقوم ارتفاعی سطح تراز آب دریاچه ارومیه سیر نزولی پیدا کرده و در طول سالهای اخیر آب دریاچه بالاتر از شش متر کاهش داشته است که نیاز به یک عزم ملی و منطقهای برای نجات این اکوسیستم با ارزش و بحران زده است.
بنا بر تحقیقات انجام شده از 12 سال پیش تاکنون نمودار تراز آب پارک ملی دریاچه ارومیه رو به پایین است و مطالعات مدیریت زیست بوم حوضه آبریز دریاچه ارومیه که با همکاری بانک جهانی به اتمام رسیده، نشان میدهد دریاچه ارومیه به عنوان دومین دریاچه شور جهان تا کمتر از 20 سال آینده با بحران شدیدی مواجه خواهد شد.
پارک ملی دریاچه ارومیه با ویژگیهای خاص خود بعد از دریاچه شور بحرالمیت در دنیا به عنوان دومین دریاچه شور و بزرگ در جهان به شمار میرود، این دریاچه به عنوان بزرگترین تالاب دایمی با دارا بودن 102 جزیره بزرگ و کوچک در استان قابلیتهای زیادی را در دل خود جای داده است.
مساحت این دریاچه بیش از 570 هزار هکتار است. با به خطر افتادن وضعیت این دریاچه علاوه بر تهدیدات زیست محیطی استان، حیات گونههای با ارزش و نادر کشور از جمله گوزن زرد ایرانی و... نیز به خطر خواهد افتاد.
به کمپین
"تلاش برای نجات دریاچه ارومیه"
بپیوندید
http://www.persianpetition.com/sign.aspx?id=b337abd3-5cf5-4831-b85e-4b8d3b1279c8
*** به عکس های تکان دهنده از دریاچه در بخش پیوندهای روزانه نگاه کنید.
برای امضا در ایران به فیلتر شکن احتیاج دارید . چرا که پرشین پتیشن فیلتر شده است . برای از دست ندادن امضا ها هر چند روز یک فایل پشتیبان تهیه می کنم.
آسوشیتدپرس در گزارشی تفصیلی به بررسی نقش مهم دریاچه ارومیه در اقتصاد محلی شمال غرب ایران پرداخت و نوشت سومین دریاچه بزرگ آب شور جهان در حال تبدیل شدن به شورهزار است .
آسوشیتدپرس با اشاره به این كه دریاچه ارومیه سومین دریاچه بزرگ آب شور جهان به شمار می رود نوشت: افراد محلی كه مسافران را با قایق بر روی این دریاچه می چرخانند می دانند كه امسال دیگر نمی توانند صدها گردشگر و مسافر را با قایق برای لذت بردن از جاذبه های گردشگری دریاچه ارومیه در این دریاچه حركت دهند .
یك فرد محلی در این باره گفت: نگاه كنید قایق گیر كرده است . قایق دیگر بیشتر از این نمی تواند حركت كند .
وی در عین حال به كف دریاچه ارومیه اشاره می كند كه مملو از نمك و شوره زار شده است .
دریاچه ارومیه زیستگاه انواع جانوران آبزی طی سالهای اخیر بیش از 60 درصد منابع آبی خود را از دست داده است و به شوره زار تبدیل شده است . به اعتقاد كارشناسان محیط زیست این دریاچه طی سالهای آینده به طور كامل خشك خواهد شد . آن ها سوء مدیریت در زمینه سیاستهای آبرسانی و تخریب رودخانه های بالا دست را از مهمترین علل كاهش شدید منابع آبی دریاچه ارومیه می دانند .
بر اساس این گزارش دو سال پیش برخی مردم محلی بخش مهمی از درامد خود را از راه تور های مسافرتی برای گردشگران دریاچه ارومیه به دست می آوردند . ولی از زمانی كه خشكسالی دریاچه ارومیه تشدید شده و شوری آب این دریاچه به شدت افزایش یافته است قایق ها تنها 10 دقیقه قادر به حركت در دریاچه هستند و بنا براین آن ها این شغل را به زودی از دست خواهند داد .
یك فرد محلی گفت: مسافران و گردشگران از این سفر و تور خسته كننده لذت نمی برند . مسافران باید صدها متر را از كف شوره زار دریاچه بگذرند تا به قایق برسند .بسیاری از قایق رانان قایق های خود را پارك كرده و در خانه های خود هستند .
در ماه آوربل مقامهای ارومیه فعالیت اسكله گلمانخانه را به علت كمبود شدید آب متوقف كردند. عمق آب در عمیق ترین مناطق این اسكله به كمتر از 2 متر رسیده بود . وضعیت در اسكله های شرفخانه و اسلامی نیز به همین ترتیب بوده است .
خشكسالی دریاچه ارومیه همچنین تاثیر منفی شدیدی بر فعالیت هتلها و سایر فعالیتهای مربوط به گردشگری داشته است . از زمانی كه مسافران و گردشگران داخلی و خارجی تمایل چندانی برای سفر به دریاچه ارومیه ندارند پروژه های ساخت هتل در ارومیه متوقف شده است .
علاوه بر بخش گردشگری گسترش خشكسالی دریاچه ارومیه تهدید جدی علیه كشاورزی مناطق شمال غرب ایران به شمار می رود . وزش توفان و بادهای شدید موجب انتقال نمك به مزارع كشاورزی منطقه می شود . بسیاری از كشاورزان اكنون به شدت نگران آینده زمینهای خود هستند . این زمینها طی قرن های گذشته به لحاظ تولید سیب درختی، انگور، بادام، پیاز و سیب زمینی شهرت زیادی داشته است .
مسعود محمدیان كارشناس كشاورزی در این باره گفت وزش این بادها نه تنها تاثیرات منفی زیادی بر مناطق اطراف دریاچه ارومیه خواهد داشت بلكه به كشاورزی مناطق دور تر نیز آسیبهای جدی وارد خواهد كرد .
سلمان ذاكر نماینده ارومیه در مجلس نیز هشدار داد با ادامه روند كنونی خطر سونامی شوره زار در دریاچه ارومیه به شدت رو به افزایش است .
وی افزود با خشك شدن دریاچه ارومیه در دو تا پنج سال آینده بیش از هشت تا ده میلیارد تن نمك زندگی مردم منطقه را به شدت تهدید خواهد كرد .
مسعود پزشكیان عضو شورای شهر تبریز نیز تاكید كرد دریاچه ارومیه در حال خشك شدن است ولی نه مقامهای دولتی و نه مقامهای محلی كار خاصی انحام نمی دهند .
اكنون سوال این است كه این فاجعه زیست محیطی چگونه توسعه می یابد و در شرایط كنونی چه باید كرد ؟ گزارشهای رسمی نشان می دهد عوامل اصلی خشكی دریاچه ارومیه خشكسالی ده سال گذشته و افزایش بیش از حد از منابع آبی رودخانه های بالا دست دریاچه ارومیه برای مصارف كشاورزی است .
نخستین هشدارها در خصوص خشك شدن دریاچه ارومیه اواخر دهه 1990 میلادی مطرح شده است . علی رغم این هشدارها دولت به ساخت 35 سد بر رودخانه های بالا دست دریاچه ارومیه ادامه داد . احداث جاده بین ارومیه تبریز از روی دریاچه ارومیه نیز در این مساله بی تاثیر نبوده است . هیچ گونه مطالعات زیست محیطی در خصوص اجرای این پروژه انجام نشده و كارشناسان محیط زیست بر این باورند كه احداث این جاده موجب اختلال در روند گردش منابع آبی دریاچه ارومیه شده است .
ناصر عاق استاد دانشگاه سهند تبریز در این باره گفت كارشناسان بر این باور بودند كه دوره خشكسالی ده ساله دریاچه ارومیه فرا رسیده است ولی پس از گذشت این ده سال خشكسالی همچنان ادامه یافته است .
اوایل دهه 2000 میلادی تحقیقات دانشگاهی نشان داد دریاچه ارومیه با سرنوشت مشابه دریاچه آرال در قزاقستان و ازبكستان روبرو شده است. شوروی سابق در دهه 1960 میلادی با اجرای پروژه های آبرسانی موجب كاهش شدید منابع آبی دریاچه آرال شد و حجم این دریاچه اكنون به كمتر از یك دهم دهه 1960 رسیده است .
دولت ایران در ماه آوریل برنامه سه مرحله ای را برای نجات دریاچه ارومیه اعلام كرد كه شامل باروری ابرها برای افزایش بارش باران در منطقه، كاهش مصرف آب و سیستم آبیاری و افزایش عرضه آب به دریاچه ارومیه بوده است .
برخی كارشناسان این گونه اقدامات دولت ایران را تنها نوعی اقدام سمبلیك می دانند و بر این باورند كه بهترین راهكار برای نجات دریاچه ارومیه در شرایط كنونی استفاده از آبهای ذخیره شده در پشت سدها است . منابع آبی رودخانه های بالا دست دریاچه ارومیه مهمترین نقش را در ادامه حیات این دریاچه خواهد داشت .
اسماعیل كهرم استاد دانشگاه آزاد تهران در این باره گفت احداث سد ها طی سالهای گذشته تاثیر منفی زیادی بر دریاچه ارومیه داشته است . سه پنجم منابع آبی دریاچه ارومیه خشك شده است و میزان شوری آب دریاچه ارومیه به 350 میلی گرم در هر لیتر رسیده است . این رقم در دهه 1970 به 80 میلی گرم رسیده بود .
وی افزود دولت باید اجازه دهد تا 20 درصد آب سدها به دریاچه ارومیه سرازیر شود . مصطفی قنبری دبیر شورای حفاظت از دریاچه ارومیه تاكید كرد انتقال آب از دریای خزر تنها راه نجات دریاچه ارومیه خواهد بود . ولی با توجه به بعد مسافت اجرای این پروژه مستلزم هزینه های بسیار زیادی خواهد بود .
یك راننده تاكسی در ارومیه از طرح دولت برای باروری ابرها ابراز رضایت می كند و می گوید این تصمیم خوبی است . هر شب به ابرهای تیره ای كه می آید نگاه می كنم و به خانواده ام می گویم به زودی باران خواهد بارید . البته یك روزنامه نگار بر این باور است كه طرح باروری ابرها كه از سوی دولت مطرح شده بیشتر شبیه یك نمایش است و بارش بارانهای اخیر نیز بیشتر فصلی و موسمی بوده است .
برگرفته از:http://chychest.blogfa.com/
نظرات( )
